آیا دمنوش بابونه در دوران بارداری مجاز است؟
برای پاسخ به مصرف بابونه در بارداری، باید نوع گیاه و شکل فرآورده را مشخص کنیم. گل خشک بابونه آلمانی با عصاره، اسانس یا محصول ترکیبی یکسان نیست. راهنمای اروپایی ایمنی فرآورده تعریف‌شده گل خردشده بابونه آلمانی را در بارداری تأییدشده می‌داند، اما درباره عصاره‌ها چنین تأییدی ندارد. بنابراین نام «بابونه» به‌تنهایی برای تصمیم‌گیری کافی نیست.
در عین حال، مرکز NCCIH اطلاعات کلی ایمنی بابونه در بارداری را محدود می‌داند. اگر برای خواب، تهوع یا مشکل دیگری قصد مصرف دارید، نام محصول، ترکیبات و مقدار آن را با پزشک یا ماما بررسی کنید. نمی‌توان «یک فنجان رقیق» را نسخه عمومی و مناسب برای همه دانست.
| شکل مصرف | چه چیزی باید روشن شود | نکته تصمیم |
| گل خشک بابونه آلمانی | گونه، کیفیت و دستور محصول | EMA ایمنی شکل تعریف‌شده گل خردشده را تأییدشده می‌داند؛ این نظر به هر محصولی تعمیم داده نشود. |
| عصاره، کپسول و اسانس | ترکیب و غلظت | معادل دمنوش نیستند؛ خودسرانه جایگزین آن نشوند. |
| عرق یا دمنوش ترکیبی | همه مواد روی برچسب | ایمنی را از نام بابونه یا رقیق‌بودن نتیجه نگیریم. |
| بخور و نشستن در جوشانده | روش استفاده و علت علائم | غیرخوراکی بودن به معنی بی‌خطری نیست؛ حساسیت و سوختگی نیز مهم‌اند. |
برای شناخت خود نوشیدنی و تفاوت آن با عصاره، راهنمای دمنوش بابونه را بخوانید؛ دستور عمومی تهیه، توصیه مصرف در بارداری نیست
بخور بابونه در بارداری
بخور بابونه در بارداری را نباید فقط به دلیل خوراکی‌نبودن، بی‌خطر دانست. بابونه ممکن است در فرد حساس باعث تحریک یا واکنش آلرژیک شود. درباره اثر بخور خانگی آن در بارداری نیز اطلاعات کافی برای توصیه عمومی نداریم.
اگر هدفتان رفع گرفتگی بینی است، روی کاسه آب داغ خم نشوید و سر را زیر حوله نبرید. هشدار مرکز سوختگی نیوکاسل نشان می‌دهد که این روش می‌تواند باعث سوختگی جدی شود؛ شواهد اثر آن برای سرماخوردگی هم محدود است. برای انتخاب روش مناسب بارداری با داروساز یا ماما مشورت کنید.
در صورت آسم یا سابقه واکنش به بوها و گیاهان، بخور گیاهی را خودسرانه امتحان نکنید. اگر تب، درد شدید صورت، تنگی نفس یا علائم ماندگار دارید، بررسی علت علائم از ادامه درمان خانگی مهم‌تر است.
نشستن در جوشانده بابونه در بارداری
نشستن در جوشانده بابونه با نوشیدن دمنوش یا شست‌وشوی داخل واژن فرق دارد. برای درمان خارش، ترشح یا عفونت در بارداری، دستور عمومی جوشانده خانگی پیشنهاد نمی‌کنیم. مناسب‌بودن فرآورده به نوع محصول و علت ناراحتی بستگی دارد.
اگر خارش، سوزش، ترشح بدبو یا درد هنگام ادرار دارید، با ماما یا پزشک تماس بگیرید. راهنمای NHS این علائم را از نشانه‌هایی می‌داند که باید بررسی شوند. اگر پزشک محصول موضعی مشخصی تجویز کرده است، روش همان محصول را دنبال کنید.
جوشانده یا ماده دیگری را برای شست‌وشو وارد واژن نکنید. راهنمای ACOG شست‌وشوی داخلی واژن را توصیه نمی‌کند. این توصیه با شستن ملایم پوست بیرونی یکسان نیست.
نوع بابونه و ترکیبات آن
بابونه آلمانی با نام علمی Matricaria recutita یا Matricaria chamomilla و بابونه رومی با نام Chamaemelum nobile شناخته می‌شوند. برای بررسی یک فرآورده، نام علمی روی برچسب از عکس گل مهم‌تر است. در معرفی گیاه بابونه می‌توانید درباره خود گیاه و شکل‌های مصرف آن بیشتر بخوانید.
آپی‌ژنین و مواد معطر از ترکیبات شناخته‌شده بابونه‌اند. وجود این مواد، مقدار مناسب مصرف یک محصول در بارداری را مشخص نمی‌کند. توصیه‌های مربوط به عصاره یا اسانس را نیز نمی‌توان به دمنوش خانگی تعمیم داد.
حساسیت ها و خانواده کاسنی
گیاه بابونه آلمانی در خانواده گیاهانی قرار می گیرد که در برخی افراد حساسیت ایجاد می کنند، مخصوصاً کسانی که به راگ وید، داوودی، گل همیشه بهار یا برخی علف های هرز حساسیت دارند. خارش دهان و گلو، کهیر، خس خس یا تنگی نفس بعد از مصرف، علامت هایی هستند که مصرف باید قطع شود.
لیست نشانه های حساسیت که باید جدی گرفته شوند
- خارش یا ورم لب و زبان
- کهیر یا قرمزی ناگهانی پوست
- حالت خس خس یا تنگی نفس
- تهوع شدید یا دل پیچه غیر معمول بعد از نوشیدن
تنگی نفس یا ورم زبان و گلو نیاز به رسیدگی فوری دارد؛ در این وضعیت منتظر بهترشدن خودبه‌خودی علائم نمانید.
بابونه در سه‌ماهه‌های بارداری
درباره استفاده از بابونه برای تهوع بارداری پژوهش‌هایی انجام شده است، اما NIH شواهد آن را محدود می‌داند. بررسی خواب در افراد غیرباردار یا پس از زایمان نیز پاسخ مستقیمی برای مصرف در بارداری نیست. هدف مصرف و شکل محصول باید مشخص باشند.
بابونه در سه ماهه اول
در سه‌ماهه اول، اگر برای تهوع یا بی‌خوابی به بابونه فکر می‌کنید، پیش از مصرف درمانی با پزشک یا ماما مشورت کنید. رقیق‌کردن نوشیدنی به‌تنهایی مقدار ایمن را مشخص نمی‌کند. اگر قبلاً مصرف کرده‌اید، مقدار تقریبی و نام محصول را یادداشت کنید تا بتوان درباره همان مصرف نظر داد.
بابونه در سه ماهه دوم و سوم
در سه‌ماهه دوم و سوم هم باید نوع محصول و شرایط بارداری بررسی شود. نزدیک زایمان، استفاده از بابونه با هدف شروع انقباضات تصمیم خانگی مناسبی نیست. تجربه یک فرد یا توصیه مربوط به یک فرآورده، مقدار مناسب برای دیگران را مشخص نمی‌کند.
بابونه برای باردار شدن و ارتباط با باروری
در منابع بررسی‌شده، پشتوانه کافی برای توصیه بابونه به‌منظور افزایش باروری وجود ندارد. بهترشدن احتمالی خواب را هم نمی‌توان معادل افزایش احتمال بارداری دانست. اگر برای باردارشدن اقدام می‌کنید، مصرف هر فرآورده گیاهی را در گفت‌وگو با پزشک مطرح کنید.
بابونه برای زایمان و ادعای شروع درد زایمان
پژوهش‌هایی درباره بعضی فرآورده‌های بابونه در زمان زایمان انجام شده‌اند. اما نتیجه یک بررسی در محیط درمانی، دستور استفاده از دمنوش در خانه برای شروع زایمان نیست. برای تحریک زایمان از بابونه، عصاره یا اسانس خودسرانه استفاده نکنید.
پژوهش‌ها درباره بابونه در بارداری چه می‌گویند؟
در مرور علمی سال ۲۰۲۵، پژوهش‌های دوران بارداری، زایمان و پس از زایمان کنار هم بررسی شدند. شکل مصرف و هدف پژوهش‌ها متفاوت بود. نویسندگان شواهد را برای ساخت توصیه بالینی عمومی کافی ندانستند. نتایج مربوط به مادران پس از زایمان را هم نباید پاسخ ایمنی مصرف در بارداری دانست.
راهنمای EMA در بند ۴٫۶، ایمنی فرآورده گل خردشده بابونه آلمانی را در بارداری تأییدشده می‌داند. اما ایمنی عصاره‌های فهرست‌شده را تأیید نمی‌کند و به‌دلیل کمبود داده، مصرف آنها را توصیه نمی‌کند. این نظر درباره فرآورده‌های تعریف‌شده در راهنماست، نه هر محصولی که نام بابونه دارد.
در مقابل، NCCIH درباره ایمنی بابونه در بارداری اطلاعات را محدود می‌داند. تفاوت این بیان‌ها نشان می‌دهد که توصیه باید به گونه و فرآورده مشخص وابسته باشد. از این منابع نمی‌توان برای هر دمنوش خانگی، عصاره یا عرق یک دستور مصرف واحد ساخت.
اگر قبلاً از بابونه استفاده کرده‌ایم چه کنیم؟
اگر بابونه خورده‌اید یا از آن برای بخور یا مصرف موضعی استفاده کرده‌اید، ابتدا شکل مصرف را مشخص کنید. نام محصول، مقدار تقریبی، زمان استفاده و هفته بارداری را یادداشت کنید. بسته یا عکس برچسب را نگه دارید. تنها از روی یک بار مصرف نمی‌توان نتیجه گرفت که آسیبی رخ داده است.
پیش از ادامه مصرف، این اطلاعات را با پزشک یا ماما در میان بگذارید. اگر وارفارین، داروی خواب یا آرام‌بخش مصرف می‌کنید، نام دارو را هم بگویید. این کار به بررسی تداخل احتمالی کمک می‌کند. داروی تجویزشده را برای مصرف بابونه قطع نکنید.
در صورت بروز خونریزی بارداری با پزشک یا ماما تماس بگیرید. تنگی نفس، ورم زبان یا گلو و حال عمومی نامناسب نیاز به رسیدگی فوری دارند. علائم را بدون بررسی به بابونه نسبت ندهید.
نتیجه گیری
در بارداری، تصمیم درباره بابونه به نوع گیاه، شکل فرآورده و علت مصرف وابسته است. گل خشک، عصاره، اسانس و بخور را یکی ندانیم. برای تصمیم بهتر، برچسب محصول و مقدار استفاده را به پزشک یا ماما نشان دهیم. اگر هدف درمان علائمی مثل تهوع، گرفتگی بینی یا خارش است، ابتدا علت و روش مناسب همان مشکل بررسی شود.
سؤالات متداول در باره بابونه و بارداری
پاسخ به نوع بابونه و فرآورده بستگی دارد. راهنمای اروپایی بین گل خردشده بابونه آلمانی و عصاره‌ها تفاوت می‌گذارد؛ اطلاعات کلی ایمنی هم محدود است. برای مصرف درمانی، محصول مشخص را با پزشک یا ماما بررسی کنید.
از نام گیاه یا رقیق‌بودن نوشیدنی نمی‌توان درباره ایمنی مصرف نظر داد. در سه‌ماهه اول، برای تهوع یا بی‌خوابی خودسرانه دوز تعیین نکنید و نوع فرآورده را با پزشک یا ماما در میان بگذارید.
بخور خوراکی نیست، اما همچنان می‌تواند باعث حساسیت و سوختگی شود. روی کاسه آب داغ خم نشوید. برای رفع گرفتگی بینی در بارداری، روش مناسب را از داروساز یا ماما بپرسید.
نتیجه پژوهش در محیط درمانی، دستور استفاده خانگی برای شروع زایمان نیست. برای تحریک انقباضات از دمنوش، عصاره یا اسانس بابونه خودسرانه استفاده نکنید.
برای همه محصول‌ها و افراد نمی‌توان یک تعداد فنجان ثابت پیشنهاد کرد. گونه گیاه، مقدار گل، ترکیبات همراه و وضعیت بارداری باید مشخص باشند. نسخه عمومی «یک فنجان رقیق» دقیق نیست.
جوشانده خانگی جای تشخیص علت خارش یا ترشح و درمان مناسب را نمی‌گیرد. ماده‌ای وارد واژن نکنید. اگر علائم دارید با ماما یا پزشک تماس بگیرید و فرآورده موضعی را فقط طبق دستور مشخص استفاده کنید.
منابع علمی
- Committee on Herbal Medicinal Products. European Union herbal monograph on Matricaria recutita L., flos. European Medicines Agency. Adopted 7 July 2015; published 5 April 2016. EMA/HMPC/55843/2011. Sections 2 and 4.6.
- National Center for Complementary and Integrative Health. Chamomile: Usefulness and Safety. National Institutes of Health. Accessed October 17, 2026.
- Ferguson T, Gordon B. The Efficacy and Safety of Using Chamomile Products During Pregnancy and the Postpartum Period. Cureus. 2025;17(3):e81527. doi:10.7759/cureus.81527.
- Office of Dietary Supplements. Dietary Supplements and Life Stages: Pregnancy. National Institutes of Health. Section German Chamomile. Accessed October 17, 2026.
- Newcastle Hospitals NHS Foundation Trust. Burns specialists issue public safety warning about the risks of steam inhalation. November 25, 2025. Accessed October 17, 2026.
- National Health Service. Vaginal discharge in pregnancy. Accessed October 17, 2026.
- American College of Obstetricians and Gynecologists. Vulvovaginal Health. Accessed October 17, 2026.
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
اشتباهی در این مطلب دیدید؟ گزارش خطا به‌صورت خصوصی
نظر شما درباره این مطلب چیست؟