دمنوش زنجبیل: خواص، طرز تهیه و موارد احتیاط

دمنوش زنجبیل از آن نوشیدنی‌هایی‌ست که در روزهای سرد زمستان، عطر تندش خانه را گرم می‌کند. بخار فنجانش آرام بالا می‌آید و تیزی زنجبیل را با لطافت شیرین عسل آشتی می‌دهد. اما آن‌سوی این طعم گرم و جذاب، دنیایی از خواص و البته گاه مضرات قرار دارد که دانستن آن‌ها، لذت آگاهانه نوشیدن را بیشتر می‌کند. این فقط یک نوشیدنی خوش‌طعم نیست؛ بسیاری آن را به‌عنوان یک نوشیدنی با خواص مفید می‌شناسند که می‌تواند روی سلامت، سیستم ایمنی، هضم غذا، دردهای دوره‌ای و حتی کاهش وزن اثر بگذارد.

دمنوش زنجبیل چیست؟

زنجبیل در بسیاری از فرهنگ‌های آسیایی به عنوان یک گیاه دارویی مهم استفاده می شده است. دمنوش زنجبیل معمولاً در میان دمنوش‌های گرم‌کننده و مناسب سرماخوردگی قرار می‌گیرد و در کنار دیگر دمنوش‌های گیاهی، به‌عنوان گزینه‌ای پرکاربرد در فصل‌های سرد شناخته می‌شود. امروز هم به دلیل ترکیبات فعال مثل جینجرول و شوگاول، ارزش زیادی دارد. این ترکیبات نقش اصلی را در طعم تند و خواص ضدالتهاب زنجبیل بازی می‌کنند.

گاهی از دمنوش زنجبیل با عنوان «چای زنجبیل» یاد می‌شود؛ اصطلاحی رایج که بیشتر به شکل مصرف آن اشاره دارد تا نوع گیاه. از نظر فنی، زنجبیل چای نیست و نوشیدنی حاصل از آن در دسته‌ی دمنوش‌های گیاهی قرار می‌گیرد. البته می توان زنجبیل را به عنوان افزودنی به چای اضافه کرد که در بخش طرز تهیه توضیح خواهیم داد. تهیه‌ی دمنوش زنجبیل ساده است، اما کیفیت زنجبیل، میزان حرارت و زمان دم‌کشیدن نقش مهمی در نتیجه‌ی نهایی دارند. این دمنوش می‌تواند به‌صورت ساده یا همراه با موادی مثل لیمو، دارچین، عسل یا حتی در کنار چای سیاه تهیه شود؛ ترکیب‌هایی که هرکدام طعم و اثر متفاوتی ایجاد می‌کنند.

خواص دمنوش زنجبیل

دمنوش زنجبیلی را نمی‌توان صرفاً یک نوشیدنی گرم دانست. بسیاری از افراد آن را برای تقویت ایمنی، کمک به لاغری، بهبود هضم و حتی کاهش درد مصرف می‌کنند. در جدول زیر می توانید خواص آن را ببینید در ادامه هر یک از آن ها و تاثیر آن بر سلامتی را بسیار خلاصه توضیح می دهیم.

جدول خواص

فواید و کاربردهای دمنوش زنجبیل

تقویت سیستم ایمنی

مدت‌هاست از زنجبیل به دلیل ترکیبات آنتی‌اکسیدانش در طب سنتی استفاده می‌شود. زنجبیل با افزایش جریان خون و کاهش التهاب، می‌تواند بدن را در برابر ویروس‌ها آماده‌تر نگه دارد. برای کسانی که در فصل پاییز و زمستان به صورت مکرر و زیاد سرما می‌خورند، نوشیدن منظم آن می‌تواند مفید باشد.

برای هضم و کاهش تهوع

یکی از شناخته‌ترین خواص زنجبیل، تأثیرش بر کاهش تهوع و بهبود هضم و سلامت دستگاه گوارش است. مصرف آن پس از غذا یا هنگام ناراحتی معده، حس سنگینی و نفخ را کاهش می‌دهد. بسیاری افراد هنگام سفر یا بارداری (البته با مشورت پزشک) از زنجبیل برای کنترل تهوع استفاده می‌کنند.

برای لاغری

دمنوش زنجبیل همچون چای سبز یا ماچا می تواند برای لاغری مفید باشد. اگرچه زنجبیل نیز معجزه نمی‌کند، اما می‌تواند روند لاغری را همراهی کند. دلیلش این است که ترکیبات آن متابولیسم بدن را کمی افزایش می‌دهد و احساس سیری بیشتری ایجاد می‌کند. اگر آن را صبح یا قبل از ورزش بنوشید، اثر آن بیشتر می‌شود. البته نباید انتظار کاهش وزن سریع داشت؛ این نوشیدنی یک کمک‌ کننده ملایم است.

برای دردهای پریودی

زنجبیل خاصیت ضد درد دارد و می‌تواند التهاب را کاهش دهد. به همین دلیل در چند مطالعه نشان داده شده که مصرف آن می‌تواند شدت دردهای قاعدگی را کم کند. اگر دمنوش زنجبیل یک روز قبل از شروع پریود نوشیده شود، احتمالاً اثرش بیشتر خواهد بود.

برای سرماخوردگی و گلودرد

وقتی گلودرد دارید، ترکیب زنجبیل با عسل و لیمو یکی از گزینه های خوب است. گرمای نوشیدنی، همراه با خاصیت ضدالتهابی زنجبیل، به کاهش خارش و سوزش گلو کمک می‌کند. بسیاری افراد این را اولین انتخابشان هنگام سرماخوردگی می‌دانند.

زنجبیل برای چه چیزهایی مفید است؟

• کاهش التهاب
• تقویت ایمنی
• کمک به هضم و کاهش تهوع
• بهبود جریان خون
• کاهش دردهای قاعدگی
• کمک به کاهش وزن
• بهبود عملکرد معده
• کاهش علائم سرماخوردگی
• اثر آرامش‌بخش هنگام استرس

انواع طرز تهیه

دمنوش های زنجبیل را می‌توان به روش‌های مختلف تهیه و دم کرد. روش انتخابی معمولاً به نوع زنجبیلی که در دسترس دارید و طعم مورد علاقه‌تان بستگی دارد. در ادامه، روش‌های اصلی را با جزئیات کامل می‌خوانید.

روش اول : طرز تهیه دمنوش با زنجبیل تازه

این نسخه طعمی تند و طبیعی‌ دارد. خواص زنجبیل برای سلامت را حفظ می کند و برای سرماخوردگی و صبح‌های سرد مناسب است.

روش دوم: طرز تهیه دمنوش با پودر زنجبیل

این روش سریع‌ترین روش برای مواقعی‌ست که وقت کم دارید.

مواد لازم:

• نصف قاشق چای‌خوری پودر زنجبیل
• یک لیوان آب جوش
• عسل یا دارچین

روش تهیه:

1. پودر زنجبیل را در آب جوش بریزید.
2. دو دقیقه هم بزنید تا کاملاً حل شود.
3. ۵ تا ۷ دقیقه استراحت دهید تا ته‌نشین‌ها پایین بروند.

پودر زنجبیل طعم تیزتری دارد و برای کسانی که نوشیدنی قوی‌تر می‌خواهند مناسب است.

روش سوم: زنجبیل به عنوان افزودنی در چای

این روش طرز تهیه بین کسانی محبوب است که می‌خواهند نوشیدنی چای معمولی روزانه خود را گرم‌تر و معطرتر کنند.

مواد لازم:

• چای سیاه
• زنجبیل تازه یا پودر
• آب جوش

روش تهیه:

1. چای را دم کنید.
2. همزمان چند برش زنجبیل داخل قوری بیندازید.
3. ۵ دقیقه بعد چای را سرو کنید.

طعم این چای شبیه چای‌های هندی است و می‌توان با دارچین یا هل آن را کامل‌تر کرد.

افزودنی و ترکیب های رایج

استفاده زنجبیل با ترکیب‌های مختلف می‌تواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد. چند نسخه پرطرفدار:

• لیمو برای گلودرد
• عسل برای سرماخوردگی (معمولا با ترکیب لیمو و عسل برای سرماخورگی و گلو درد)
• دارچین برای لاغری
• هل برای آرامش

بهترین زمان مصرف

اگر هدف شما لاغری، انرژی بیشتر یا بهبود هضم باشد، زمان مصرف اهمیت زیادی خواهد داشت. چند زمان مناسب:

1. صبح‌ها، قبل از صبحانه یا قبل از ورزش
2. بعد از غذاهای سنگین
3. هنگام سرماخوردگی
4. یک ساعت قبل از خواب اگر با شیر گرم یا عسل ترکیب شود

نکته : البته اگر معده‌تان حساس است، صبح‌ها با معده خالی نخورید.

روزانه چقدر دمنوش زنجبیل بخوریم؟

• یک تا دو فنجان در روز
• نهایتاً تا سه فنجان

مصرف بیش از این ممکن است باعث سوزش معده، تعریق زیاد یا تحریک روده شود.

مضرات و موارد احتیاط

این دمنوش در نگاه کلی یک نوشیدنی سالم است؛ اما مثل هر گیاه دارویی باید با آگاهی مصرف شود. این دمنوش گیاهی نیز می تواند در شرایط خاص یا زیاده روی مضراتی داشته باشد. برای استفاده آگاهانه و سود بردن از فواید و خواص زنجبیل بد نیست مروری بر ضرر های احتمالی و خطرات آن نیز داشته باشیم.

چه کسانی باید با احتیاط مصرف کنند؟

• افراد مبتلا به زخم معده
• کسانی که داروهای رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنند
• افرادی که دچار رفلاکس شدید هستند
• زنان باردار (مصرف باید محدود و با مشورت پزشک باشد)

عوارض احتمالی مصرف زیاد

• سوزش معده
• تعریق شدید
• افزایش ضربان قلب
• ناراحتی روده
• افت قند خون در برخی افراد

از نوشیدنی ها نباید به‌عنوان درمان قطعی بیماری استفاده شود؛ بلکه یک کمک‌ کننده سالم برای سبک زندگی بهتر است. بنابراین مصرف بیش از حد هر نوع دمنوشی ممکن است برای بخش هایی از بدن مضر باشد. در صورت تمایل از آگاهی درباره تحقیقات انجام شده درباره خطرات احتمالی دمنوش زنجبیل ، می توانید مطلب مرتبط با آن را بخوانید.

جمع‌بندی

دمنوش زنجبیل یکی از نوشیدنی‌هایی‌ست که هم طعم دلچسبی دارد و هم از نظر خواص، یک نوشیدنی عملکردی محسوب می‌شود. طبق تحقیقات علمی بسیاری از فواید آن ثابت شده است. روش تهیه آن هم متنوع است؛ چه با زنجبیل تازه، چه با پودر یا همراه با چای. مهم این است که درست دم شود و با توجه به شرایط بدنی خودتان، مقدار مناسبی از آن مصرف کنید.

سوالات متداول