قهوه نوشیدنیای است که از دانههای بودادهی گیاه قهوه تهیه میشود و در فرهنگهای مختلف، شکلهای متنوعی از مصرف پیدا کرده است. تفاوت میان انواع قهوه بیشتر از آنکه به نوع دانه محدود شود، به روش تهیه، نسبت آب، زمان تماس و ترکیب با شیر یا افزودنیها مربوط میشود. به همین دلیل، نامهایی مانند قهوه ترک، اسپرسو یا فرانسه در واقع به «نوع نوشیدنی» اشاره دارند، نه الزاماً به نوع دانه.
انواع قهوه بر اساس نحوه تهیه
| ویژگی | قهوه ترک | اسپرسو | قهوه فرانسه | امریکانو | لاته |
| میزان غلظت | بالا | بسیار بالا | متوسط | متوسط | ملایم |
| حجم نوشیدنی | کم | کم | زیاد | متوسط | زیاد |
| روش تهیه | جوشاندن | فشار بالا | فیلتری | ترکیبی | اسپرسو + شیر |
| بافت | غلیظ | غلیظ | رقیق | رقیق | نرم و شیری |
قهوه ترک
قهوه ترک یکی از قدیمیترین روشهای تهیه قهوه است که هنوز هم در بسیاری از کشورها بهصورت روزمره مصرف میشود. در این روش، قهوه با آسیاب بسیار ریز و بدون فیلتر دم میشود و مستقیماً در فنجان سرو میگردد. نبود فیلتر باعث میشود ذرات ریز قهوه در نوشیدنی باقی بمانند و بافتی غلیظ و سنگین ایجاد شود.
قهوه ترک بیشتر به روش تهیه شناخته میشود تا نوع دانه، به این معنا که میتوان آن را با ترکیبهای مختلف دانه قهوه آماده کرد. حجم کم سرو، کف روی فنجان و تهنشین شدن پودر قهوه از ویژگیهای شناختهشدهی این نوشیدنی هستند. تجربهی نوشیدن قهوه ترک معمولاً آرام و تدریجی است و بیشتر برای لذت بردن از طعم و عطر قهوه استفاده میشود.
اسپرسو
اسپرسو یکی از مهمترین و پایهایترین نوشیدنیهای قهوه به شمار میآید. روش تهیه اسپرسو و ترک کاملا متفاوت است. این قهوه با عبور آب داغ پرفشار از قهوه آسیابشده تهیه میشود و نتیجهی آن نوشیدنیای کوتاه، غلیظ و متمرکز است. اسپرسو به دلیل حجم کم و طعم قوی، اغلب بهعنوان پایهی نوشیدنیهای دیگر مانند لاته و کاپوچینو استفاده میشود.
در اسپرسو، عواملی مانند درجه آسیاب، فشار دستگاه و زمان عصارهگیری نقش تعیینکنندهای در طعم نهایی دارند. لایهی کرمایی که روی اسپرسو شکل میگیرد، یکی از نشانههای درست تهیه شدن آن است. اسپرسو برای کسانی مناسب است که طعم خالص و قوی قهوه را ترجیح میدهند و به تجربهی مستقیم قهوه علاقه دارند.
قهوه فرانسه
قهوه فرانسه اصطلاحی است که معمولاً برای قهوههای فیلترشده و دمی به کار میرود. در این روش، آب داغ بهآرامی از میان قهوه آسیابشده عبور میکند و نوشیدنیای شفافتر و رقیقتر نسبت به اسپرسو به دست میآید. طعم قهوه فرانسه معمولاً ملایمتر است و تلخی آن کمتر احساس میشود.
این نوع قهوه بیشتر برای نوشیدن روزانه و در حجم بالاتر مناسب است و بسیاری آن را بهعنوان قهوهی صبحگاهی یا همراه با صبحانه انتخاب میکنند. در مورد قهوه فرانسه تمرکز کمتری روی شدت طعم وجود دارد و بیشتر بر تعادل و نوشیدنیبودن تأکید میکنند.
قهوه دمی
قهوه دمی به مجموعهای از روشهای تهیه قهوه گفته میشود که در آنها آب داغ بدون فشار و بهآرامی از میان قهوه آسیابشده عبور میکند. در این روشها، زمان تماس آب و قهوه بیشتر است و همین موضوع باعث میشود طعمها و عطرهای ظریفتری استخراج شوند.
قهوه دمی معمولاً برای کسانی جذاب است که به تفاوتهای طعمی دانهها و روش تهیه توجه دارند. در این نوع قهوه، تمرکز کمتر روی شدت و غلظت است و بیشتر روی تعادل طعم، شفافیت نوشیدنی و عطر قهوه قرار دارد. به همین دلیل، قهوه دمی اغلب بهعنوان گزینهای آرامتر و روزمرهتر شناخته میشود.
قهوه آمریکانو
قهوه آمریکانو از ترکیب اسپرسو و آب داغ تهیه میشود. در این روش، ابتدا یک یا چند شات اسپرسو آماده شده و سپس به آن آب داغ اضافه میشود. نتیجهی این ترکیب نوشیدنیای با حجم بیشتر و طعمی ملایمتر نسبت به اسپرسوی خالص است، در حالی که پایهی قهوه همچنان اسپرسو باقی میماند.
آمریکانو اغلب برای کسانی مناسب است که طعم اسپرسو را دوست دارند اما غلظت و شدت آن را برای نوشیدن روزمره زیاد میدانند. از نظر ظاهری، آمریکانو شباهتهایی به قهوه دمی دارد، اما از نظر طعم و ساختار، تجربهای متفاوت ارائه میدهد. انتخاب آمریکانو بیشتر به ترجیح فردی و میزان تحمل تلخی قهوه بستگی دارد.
لاته
لاته یکی از محبوبترین نوشیدنیهای قهوه بر پایه اسپرسو است که ترکیبی از اسپرسو و مقدار زیادی شیر بخار دادهشده دارد. در لاته، نسبت شیر به قهوه بیشتر از بسیاری از نوشیدنیهای مشابه است و همین موضوع باعث میشود طعم قهوه ملایمتر و بافت نوشیدنی نرمتر شود.
لاته معمولاً انتخاب افرادی است که به طعم قهوه علاقه دارند اما تلخی شدید اسپرسو را ترجیح نمیدهند. این نوشیدنی به دلیل بافت خامهای و لطیف، اغلب بهصورت آهسته نوشیده میشود و برای مصرف روزانه یا همراه با خوراکیهای سبک گزینهی مناسبی به شمار میآید.
کاپوچینو
کاپوچینو تعادلی میان اسپرسو، شیر بخار دادهشده و کف شیر ایجاد میکند. برخلاف لاته، در کاپوچینو حجم کف شیر بیشتر است و همین موضوع باعث میشود طعم قهوه در آن واضحتر احساس شود. ساختار این نوشیدنی معمولاً به سه بخش تقریباً مساوی تقسیم میشود.
کاپوچینو برای کسانی مناسب است که میخواهند هم طعم قهوه را حس کنند و هم از لطافت شیر بهره ببرند. تفاوت اصلی آن با لاته بیشتر در نسبت شیر و کف و تجربهی دهانی نوشیدنی است، نه در مواد اولیه.
موکا
موکا ترکیبی از اسپرسو، شیر و شکلات است و به همین دلیل طعمی شیرینتر و متفاوتتر نسبت به سایر نوشیدنیهای قهوه دارد. حضور شکلات باعث میشود تلخی قهوه کمتر حس شود و نوشیدنی به سمت طعمی گرم و دلپذیر حرکت کند.
موکا معمولاً برای افرادی جذاب است که به طعمهای شکلاتی علاقه دارند یا تازه با دنیای قهوه آشنا میشوند. این نوشیدنی بیشتر در دستهی قهوههای ترکیبی قرار میگیرد و تجربهای متفاوت از قهوهی خالص ارائه میدهد.
ماکیاتو
ماکیاتو سادهترین ترکیب اسپرسو و شیر به شمار میآید. در این نوشیدنی، مقدار کمی شیر به اسپرسو اضافه میشود و تمرکز اصلی همچنان روی طعم قهوه باقی میماند. برخلاف لاته یا کاپوچینو، شیر در ماکیاتو نقش فرعی دارد و فقط شدت تلخی اسپرسو را کمی تعدیل میکند.
ماکیاتو بیشتر برای کسانی مناسب است که طعم قوی اسپرسو را دوست دارند اما مایلاند کمی لطافت به نوشیدنی اضافه شود. این قهوه معمولاً در حجم کم سرو میشود و تجربهای نزدیک به اسپرسو ارائه میدهد.
آیس کافی
آیس کافی به قهوههایی گفته میشود که بهصورت سرد سرو میشوند و معمولاً با یخ تهیه یا خنک میگردند. این نوشیدنی میتواند بر پایه قهوه دمی یا اسپرسو باشد و بسته به روش تهیه، طعم و شدت متفاوتی داشته باشد. آیس کافی بیشتر در فصلهای گرم سال محبوب است و حس تازگی بیشتری نسبت به قهوههای گرم ایجاد میکند.
برخلاف تصور رایج، آیس کافی صرفاً قهوه داغ با یخ نیست. روش تهیه و زمان خنکسازی میتواند روی طعم نهایی تأثیر بگذارد. این نوع قهوه معمولاً برای کسانی مناسب است که به طعم قهوه علاقه دارند اما نوشیدنیهای گرم را در همه شرایط ترجیح نمیدهند.
قهوه سرددم(Cold Brew)
قهوه سرددم با خیساندن طولانیمدت قهوه آسیابشده در آب سرد تهیه میشود. این فرآیند زمانبر است، اما نتیجهی آن نوشیدنیای با اسیدیته کمتر و طعمی نرمتر نسبت به قهوه داغ خواهد بود. سرددم معمولاً تلخی ملایمتری دارد و برخی ترکیبات تلخ قهوه در آن کمتر استخراج میشوند.
قهوه سرد دم یا کلد برو برای کسانی مناسب است که معدهی حساستری دارند یا به دنبال تجربهای متفاوت و ملایمتر از قهوه هستند. سرددم اغلب بهصورت خالص یا با کمی شیر سرو میشود.
انواع دانه قهوه
در سطح جهانی، دو نوع دانه قهوه بیشترین سهم را در مصرف دارند. عربیکا بهعنوان دانهای معطرتر و ملایمتر شناخته میشود و روبوستا معمولاً کافئین بالاتری دارد و طعم آن قویتر است. شناخت تفاوت عربیکا و روبوستا برای انتخاب قهوه مناسب اهمیت دارد، هرچند جزئیات کامل هرکدام در مطالب جداگانه بررسی میشود.
مشخصات دانه های قهوه
- عربیکا: معطر، ملایمتر، اسیدیته بالاتر
- روبوستا: کافئین بیشتر، طعم قویتر، تلخی محسوس
چگونه نوع قهوه مناسب خود را انتخاب کنیم
برای انتخاب نوع مناسب قهوه، توجه به چند عامل ساده میتواند مفید باشد:
- میزان تحمل تلخی
- علاقه به طعم خالص قهوه یا ترکیب با شیر
- زمان نوشیدن (صبح، عصر، بعد از غذا)
- حجم نوشیدنی مورد نظر
کسانی که طعم قوی قهوه را دوست دارند معمولاً به اسپرسو یا ماکیاتو گرایش پیدا میکنند، در حالی که لاته و موکا برای افرادی مناسبتر است که طعم ملایمتر و بافت نرم را ترجیح میدهند. قهوههای دمی و فرانسه نیز انتخابی رایج برای مصرف روزانه هستند.
جمعبندی
شواهد تاریخی نشان میدهد که آشنایی انسان با قهوه به بیش از هزار سال پیش بازمیگردد.انواع قهوه هر کدام بر اساس روش تهیه، نسبت مواد و تجربهی نوشیدن تعریف میشوند. شناخت تفاوت میان آنها به انتخاب آگاهانهتر کمک میکند و باعث میشود هر فرد بتواند قهوهای متناسب با سلیقه و نیاز خود انتخاب کند. این تنوع یکی از دلایل اصلی محبوبیت قهوه در فرهنگهای مختلف است.
سؤالات متداول
قهوه فرانسه معمولاً به قهوههای فیلترشده و ملایم گفته میشود، در حالی که قهوه دمی یک اصطلاح کلیتر برای روشهای مختلف دمآوری بدون فشار است. فرانسه در واقع یکی از رایجترین انواع قهوه دمی محسوب میشود.
از نظر حجم، قهوههای دمی و فرانسه معمولاً کافئین بیشتری نسبت به اسپرسو دارند، چون در حجم بالاتری نوشیده میشوند. اما از نظر غلظت، اسپرسو کافئین متمرکزتری دارد.
هر دو بر پایه اسپرسو و شیر هستند، اما در لاته مقدار شیر بیشتر و کف کمتر است، در حالی که کاپوچینو کف شیر بیشتری دارد و طعم قهوه در آن واضحتر حس میشود. تفاوت اصلی آنها در نسبت شیر و کف است.
پاسخ به این سوال صفر و یک نیست. طبق یافته های یک پژوهش علمی جدید ترکیب قهوه و چای سبز در ساعات مختلف روز احتمالا ترکیب ایده آل خواهد بود.
دیدگاهتان را بنویسید